Total Hits: 1.2 K

परदेशीका परिवारलाई समूह मनोपरामर्श किन आवश्यक छ ?

रामकुमार थापा/धादिङ ।

रोजगारीका लागि विदेश जानेहरु दिनहुँ बढिरहेका छन् । २/४ वर्ष परिवारसँग टाढा भएर कमाउँला र  सुखले बसौंला भन्ने सपना लिएर परदेशिने र उनीहरुका परिवारको अवस्था सधैं राम्रो हुन्छ भन्ने हुँदैन ।

टाढा हुँदा समान बुझाइ हुन नसक्नु, शंका उत्पन्न हुनु, भावना नबुझ्न नसक्नु, ऋण हुनु, सोचे जस्तो कमाइ नहुनु जस्ता विभिन्न कारण विदेशमा हुने र परिवारमा मानसिक समस्या हुन सक्छ । व्यक्तिमा हुने सोच, भावना र व्याबहारमा आउने नकारात्मक असर नै मनोसामाजिक समस्या हो ।

विषेश गरी वैदेशिक रोजगारमा श्रीमान्, श्रीमती वा छोरा विदेश गएका आमालाई देखिने मनोसामाजिक समस्या न्युनिकरण गर्नका लागि समुह मनोपरार्श विधि पनि अपनाउन सकिन्छ । श्रीमान् विदेश गएपछि घर सम्हाल्नुपर्ने जिम्मेवारी श्रीमतीको काँधमा आउछ ।

घर व्यवहारदेखि ऋण, धन, बच्चाहरुको स्याहार, खेतीपाती जस्ता काम श्रीमतीले नै धान्नु पर्ने हुन्छ । त्यस माथि श्रीमान् विदेश लागेपछि कतिपय महिलाले सामाजिक लान्छना पनि व्यहोर्न पर्छ । 

महिलाले मनका कुरा लुकाएर राखेका हुन्छन् । मनमा गुम्सिएका भावना र दुःख एकै पटक बाहिर आउदा क्षति पनि पुग्न सक्छ । खाना बसालेको प्रेसर कुकरमा सिठ्ठी नलाग्दा के हुन्छ, हो मनको कुरा बाहिर नआउँदा पनि त्यस्तै हुन्छ । 

मनको समस्या दिनहुँ बढ्दै जाँदा र त्यसको सही व्यवस्थापन गर्न नसक्दा आत्महत्याको बाटो रोज्नेहरु पनि बढिरहेका छन् । यस्ता समस्या भएका व्यक्तिले के सोच्छन होला, उनीहरुको सोचाइ र भोगाई हामीले सोचे र भोगे जस्तै होला त, पक्कै पनि फरक होला ।

फरक व्यवहार 

यस्तो समस्यामा परेका मानिसले बाह्य सामाजिक र अन्य वातावरणमा अरूसँग सहज तथा प्रभावकारी रूपमा सम्बन्ध राख्न र व्यवहार गर्न कठिन महसुस गर्छन् । जस्तै घुलमिल हुन नसक्नु, रिसाउनु, दिक्क मान्नु, झर्किनु, एक्लै बस्नु, रमाइलो कार्यक्रममा सहभागी नहुनु, निन्द्रा नपर्नु, मन स्थिर नहुनु, छटपटी हुनु जस्ता समस्या देखिने गर्छ । 

मनोसामाजिक अर्थात मन र समाजबिच हुने अन्तरक्रियाबाट आउने परिणाम हो । मस्तिष्क प्रक्रियाबाट उत्पन्न मानसिक अवस्था व्यक्तिमा अन्तर्निहित अवस्था हो । कसैले हलुका लिन्छन तर कसैले यसलाई धेरै अप्ठेरोको रुपमा लिन सक्छन् ।

मन अथवा मानसिक प्रक्रियालाई बुझ्न त्यसैले पनि आवश्यक छ । र यस्तो समस्या भएकाहरुलाई समूह मनोपरामर्श आवश्यक छ । 

आफन्त विदेशमा हुँदाको दुःख पीडा र भोगाइ सुन्दा र सुनाउँदा पन िनिकै कम हुन्छ । विश्वासका साथ समुहमा छलफल गर्दा नयाँ कुराको बारेमा जान्दछन् र मनको दुःख हलुका भएको अनुभव गर्दछन् । 

समूह मनोपरामर्शको फाइदा

सुरक्षित आप्रवासन सामी परियोजना अन्तर्गत चन्द्रज्योती एकिकृत ग्रामिण विकास समाज सिड्स धादिङमा आवद्ध भएर मैले पनि विदेश जानेका परिवारलाई मनोपरामर्श दिइरहेको छु । समूहमा समस्या सुन्दा र सुनाउदा महिलाहरुमा निकै सुधार भएको पाएको छु । 

एउटा समूहमा सात पटकसम्म भेटेर समस्या सुन्ने, पीडा सुनिदिने साथी बन्दा समस्यामा रहेकाहरुको पनि सकारात्मक सोचको विकास भएको छ । । समुहमा अवस्था अनुसार १० देखि बढिमा १५ जनासम्म राखेर परामर्श गरिन्छ ।

परामर्श पनि उनीहरुलाई काममा पनि सहजता भएको बताउँछन् । चिन्ता लाग्दा गरेको काम भन्दा चिन्ता नपर्दा गरेको काम राम्रो हुने, र सहज हुने गर्छ भनेझै मानसिक समस्यामा रहेकाहरुले गर्ने काम अघिपछिको काम भन्दा अवश्यनै फरक पर्छ ।

महिनामा दुई पटक छलफल गर्ने र आवश्यक परे मनोपरामर्श सेवा घरमै गएर दिने गर्दछु । यसले गर्दा उनीहरमा देखिएको मनोसामाजिक समस्या कम भएर गएको छ ।  

धादिङमा समुह मनोपरामर्श अन्तर्रगत तीन सय जना सहभागी भएका छन् । जस मध्ये १० जनामध्ये ६ जनामा मनोसामाजिक समस्या भएको पाइएको छ । मानसिक रोग प्रति समाजमा रहेको नकारात्मक धारणा रहेको छ । मानसिक रोगलाई सहज रुपमा नलिने भएकाले यसलाई शारीरिक रोगसँग तुलना गरिन्छ ।

 जस्तै पेट दुखेको भन्छौं, तर कोही मानिसलाई दिक्क लाग्यो, नरमाइलो लाग्यो, मन भारी भयो भने मलाई टाउको दुखेर यस्तो भएको भन्ने गर्छन । जुन मनसँग सम्बन्धित कुराहरु बाहिर ल्याउदैनौं । धेरैजसो मानसिक समस्या भएका व्यक्ति उपचारमा जाँदा शारीरिक समस्या लिएर जान्छन् ।

धेरै जनाले त धामीझाँक्रीको विश्वास गरेर बस्ने पनि गरेका छन् । जसले गर्दा रोग निको हुनुको साटो झन बढेर जान्छ । त्यसैले समुहमा छलफल गर्दा उपचारमा ल्याउन पनि सहयोग पुगेको छ । 

समुह परामर्श पछि मानसिक समस्यामा परेकाहरुले औषधोपचारको साथै परिवारको माया पाएका छन् । समुहमा सहभागी हुनेले मानसिक रोगप्रति सकारात्क सोचको विकास गरेका छन् भने आफ्नो दैनिकीमा आएको तनावलाई पनि सहज रुपमा व्यवस्थापन गर्न थालेका छन् ।

परामर्शपछि व्यवहारमा पनि परिवर्तन आएको छ । घरमा विश्वास बढेको छ, बालबालिकालाई गरिने व्यवहारमा फेरिएको छ भने आफ्नो दैनिकीलाई राम्रोसँग व्यवस्थापन गर्न थालेका छन् ।

त्यसैले वैदेशिक रोजगारमा गएका परिवारमा देखिने मनोसामाजिक समस्या कम गर्न र जोखिम न्युनिकरणका लागि गरिने मनोपरामर्श  सेवा महत्वपूर्ण र आवश्यक छ ।   

(लेखक सुरक्षित आप्रवासन सामी परियोजनाले सञ्चालन गरिरहेको चन्द्रज्योती एकिकृत ग्रामिण विकास समाज सिड्स धादिङमा मनोसामाजिक परामर्शकर्ताको रुपमा कार्यरत हुनुहुन्छ । )

 

  • आफ्नो कथा, तस्बिर र भिडियोहरु पठाउनुहोस्

    तपाईं कामका सिलसिलामा नेपाल बाहिर हुनुहुन्छ वा विदेशमा काम गरी फर्किनु भएको हो भने तपाईंको परदेश बसाईको अनुभव पठाउन आग्रह गर्दछौं । तपाईंले आफ्नो तस्बिर सहित पठाउनु भएका सामग्री हामी यहाँ राख्छौं । यसैगरी तपाईंले खिचेका सुन्दर र रोचक तस्बिरहरु तथा भिडियो पनि desh@unn.com.np मा इमेल गर्नुहोला । तस्बिर तथा भिडियो पठाउँदा आफ्नो नाम, हाल तपाईं बस्नुभएको ठाउँ, नेपालको ठेगाना र तस्बिर वा भिडियो कहिले, कहाँ खिच्नु भएको हो भन्ने जानकारी सहित पठाउनु होला । 

सुझाव र प्रतिक्रिया

Send Suggestions
  • माग पत्रमा फ्रि भिसा फ्रि टिकट लेखिएको जान्दा जान्दै पनि म्यानपावरका एजेन्ट भनाउँदा दलालले एक लाख देखि दुई लाखसम्म रकम लिने गर्दछन् र दश हजार मात्रै तिरेको कागजमा सही गराउँने जुन कर्तुत गरिरहेका छन् चाँडो भन्दा चाँडो वर्षौं देखि चलेको यो कालो कर्तुतको अन्त्य गरिनु पर्यो सरकार ! यही नै सबैका लागि ठूलो सेवा सुविधा हुनेछ सरकार।

  • कोरियन साहुको किचकिच, काम गाह्रो, भनेको समयमा कम्पनी परिवर्तन गर्न नसकिने आदि कोरियाको मुख्य समस्या हो।
    बाँकी अरू त सबै ठीकै छ। काम अनुसारको तलव, हावापानी, बाटो घाटो, बसाई, ईन्टरनेट सुविधा सबै राम्रो छ।

    निशान राई / दक्षिण कोरिया

  • खासै त समस्या छैन तर यसो जानेको कुरो गरुम् भनेर मेरो अनुभव यस्तो छः
    -भाषाको समस्या, 
    -भनेको काम नभइ अर्को काममा लगाउने,
    -कम्पनी राम्रो पर्‍यो भने ठिकै हुन्छ खराब पर्‍यो भने बर्बाद नै हुन्छ,
    -तोकेको सेलरी भन्दा कम,
    -यदि पहिलो चोटि विदेश हिड्नु हुदैछ भने अलिकती भए पनि भाषा जान्नुहोस्

    अबिर मान लिम्बु / साउदी अरब

  • हामीहरूलाई मलेसिया आएको ३ महिना भयो। हामीहरूले सम्झौता अनुसार  तलब पाएका छैनौं। काम अनुसार पैसा पाएका छैनौं। बरू उल्टै पैसा पनि काट्यो। हामीहरू लालधनुष म्यानपावरबाट आएका हौं। हामीहरू यहाँ बाङ्गी प्लासटिक टेक्निक कम्पनीमा  आएका छौं। हामीहरू २७ जनाको समुह छ। सबैको ५०० को दरले पैसा काटिरहेको छ। हामीहरू नेपालमा एक लाख ३० हजार तिरेर आएका हौं। कम्पनीलाई गुनासो गर्दा त्यो पैसा नेपालकै म्यानपावरले लिन्छ र यहाँको नेपाली दलालले खान्छन् भन्छ।  पसिना चुहाएर काम गर्छौं हामीहरू पैसा खान्छन् यीनीहरू। हामीहरूको यो ठूलो समस्या हो यो कुरा सरकारी निकायसम्म पुगोस् भन्ने हामीहरू आश राखेका छौं।

    दुर्गानन्द मंडल / सेलेङगर , मलेसिया

  • कामदारको सुरक्षा गर्छु भनेर त बोल्ने मात्रै हुन् । काम कसैले गर्दैनन् । मलाई नै काठमाडौको म्यानपावरको बुटवलमा रहेको शाखाले आजभन्दा २ महिना अघि एक लाख १० हजार लिएर इलेक्ट्रिकल हेल्पर भनेर कतार पठायो । तर कतार पुगेपछि मैले भनेको काम र तलब पाईन् । म्यानपावर र सरकारी निकायले एक अर्कालाइ दोष लगाएर तर्किन खोज्छन् । म्यानपावर कहिले जिम्मेवार हुने अनि सरकारी निकायले कामदारलाई परेको पीडा कहिले बुझ्ने ? 

View more

Radio Programs More